Allemaal gelijk?

Allemaal gelijk?

De ‘gelijk-maar-toch-anders-paradox’

Zoals hij zijn er geen twee. Zij is enig in haar soort. Zoveel mensen, zoveel wensen. Zo maar een greep uit een berg clichés die onderstrepen dat iedere mens anders is. We kunnen verschillen in uiterlijk, taal, persoonlijkheid, voorkeuren, wensen - eigenlijk in alles. Zelfs een ééneiige tweeling is niet 100% hetzelfde.

Dat niet iedereen hetzelfde is, zal ook op de werkvloer snel duidelijk zijn. Vraag het maar aan een willekeurige leidinggevende. Hij zal je kunnen vertellen dat je Pietje anders moet aanspreken dan Klaasje en dat Els een heel ander type is dan Carolien.
Het is die diversiteit van mensen die het zo interessant maakt. Want zeg nou zelf: zou het niet vreselijk saai zijn als we allemaal hetzelfde waren? Diezelfde diversiteit is helaas ook meteen een nachtmerrie voor de gemiddelde Human Resource Manager.

Als organisaties HR-beleid ontwikkelen en uitvoeren, dan gaat dat doorgaans onder de vlag van ‘gelijke monniken, gelijke kappen’. Iedereen wordt gelijk behandeld en beloond. Twee werknemers die hetzelfde werk doen, krijgen volgens dezelfde salarisschaal betaald, hebben dezelfde doorgroeimogelijkheden en hebben evenveel vakantiedagen. Natuurlijk zijn er voor sommige groepen wel kleine afwijkingen op deze gelijkheid, oudere werknemers krijgen bijvoorbeeld vaak extra vrije dagen, maar in de regel geldt voor iedereen hetzelfde. Gelijke behandeling is de basis onder het gemiddelde HR-beleid en de vormgeving van de arbeidsvoorwaarden.

Maar hoe werkt dat dan in de praktijk? In de praktijk zal vrijwel iedere werknemer meteen beamen dat hij gelijk behandeld wil worden. Maar toch hoor je diezelfde werknemers ook regelmatig dingen roepen in de trant van: ‘mijn baas wil dat ik al weer een training ga volgen; dat is iets voor de jonkies, voor mij hoeft dat niet meer’, ‘met zo’n groot gezin als ik heb, heb ik veel meer vrije dagen nodig’, ‘leuk dat iedereen een leaseauto krijgt, maar ik reis veel liever met de trein’. En ook een mooie: ‘Dat zal voor het merendeel van mijn collega’s wel zo werken, maar voor mijn specifieke situatie zou het toch echt beter zijn als...’ Als het om behandeling van personeel - en in het bijzonder de arbeidsvoorwaarden - gaat, blijkt dat we allemaal andere voorkeuren hebben. Een werknemer van 20 verkeert nu eenmaal in een andere levensfase dan één van 63 en het is dan ook goed mogelijk dat deze personen verschillende behoeften hebben. En afhankelijk van onze situatie en levensstijl heeft de ene persoon liever geld dan vrije dagen en wil een ander liever meer ondersteuning van zijn leidinggevende dan meer verantwoordelijkheid.

Zoveel mensen, zoveel wensen. En daarnaast willen we ook allemaal gelijk behandeld worden. En dan vooral: niemand wil ‘minder’ krijgen dan de ander! Wat is dat toch? We willen kennelijk allemaal anders en uniek zijn en naar onze specifieke wensen en behoeften behandeld worden, maar tegelijkertijd willen we niet dat een ander anders behandeld wordt dan wij… 
En pas daar maar eens een mouw aan als directeur, leidinggevende of HR-Manager.

Helaas is er geen pasklare oplossing voor deze tegenstrijdigheid. Wat geldt voor de individu, geldt ook voor de organisatie: er zijn er geen twee gelijk. Er is dus geen one-size-fits-all strategie die iedere organisatie kan gebruiken om zijn personeelsbeleid in te richten. Het komt - wat al die managementgoeroe’s en boekenschrijvers ook mogen zeggen - toch altijd neer op maatwerk. Dus leg je oor te luisteren in de organisatie. Ga er niet van uit dat je weet wat de werknemers willen - we kunnen tenslotte niet voor een ander denken. Bestudeer de kenmerken, de waarden en de doelen van de organisatie. Vervolgens zal met al deze ingrediënten een beleid gesmeed moeten worden waar alle partijen zich zo goed mogelijk in kunnen vinden. Maar een waarschuwing is op zijn plaats: Het is een illusie te denken dat je iedereen tevreden kunt stellen. Daarvoor zijn we nu eenmaal te verschillend en willen we te graag gelijk zijn.

 

Submitted by Lenneke Brouwers on 15/01/2015 - 08:03