Kan de arbeidsovereenkomst met pensioen?

Kan de arbeidsovereenkomst met pensioen?

De arbeidsovereenkomst is al meer dan een eeuw oud. Dit jaar vieren we haar 109e verjaardag. In 1907 kwam de de Wet op de Arbeidsovereenkomst tot stand. Volgens Saskia Peters1, hoogleraar Arbeidsrecht aan de Rijksuniversiteit Groningen is er echter weinig reden voor feest. In haar oratie eind vorig jaar legt ze uit dat de houdbaarheidsdatum van de arbeidsovereenkomst in haar huidige vorm, in haar ogen overschreden is.

Oorspronkelijk is de arbeidsovereenkomst in het leven geroepen om de werknemer te beschermen tegen de machtige werkgever. De werkgever kon niet langer zomaar doen wat hij wilde op het gebied van werktijden, loon en arbeidsomstandigheden. In de laatste decennia is die bescherming steeds verder uitgebreid, tot op het punt dat het een zware belasting is.

Neem bijvoorbeeld de bescherming in geval van ziekte. Vroeger werd ziekteverzuim collectief gefinancierd. In de afgelopen jaren is deze overheidsverantwoordelijkheid voor een groot deel naar de werkgever doorgeschoven. In 1994 werden werkgevers door de Wet terugdringing ziekteverzuim verplicht om de eerste zes weken het loon van de werknemer door te betalen. Daarna volgde een uitkering volgens de Ziektewet. In de loop der jaren is deze periode steeds verder opgerekt. Eerst tot 52 weken en momenteel twee jaar. Drie jaar zelfs als de werkgever steken heeft laten vallen bij het begeleiden van het re-integratieproces van de werknemer (Wet Verbetering Poortwachter).

Deze periode van loondoorbetaling is overigens bijzonder lang, in vergelijking tot andere landen in Europa. In de meeste landen geldt een korte doorbetalingsverplichting van een paar dagen of weken met een uitschieter van 16 weken in Luxemburg - het Europees gemiddelde ligt op twee weken. Een schril contrast met de 104 weken die Nederland hanteert.

Ook verschillende juristen op het gebied van Arbeidsrecht protesteren tegen de meest recente ontwikkelingen. Het nieuwe ontslagrecht zou het ontbinden van de arbeidsovereenkomst eenvoudiger en transparanter moeten maken. In de praktijk blijkt echter dat het aantal ontslagaanvragen dat door de rechter wordt afgewezen, fors is gestegen sinds de invoering van de nieuwe wetten. Het ontbinden van een arbeidsovereenkomst met bijvoorbeeld een disfunctionerende werknemer is een lastige zaak geworden.

Het gevolg van de omvangrijke bescherming in de arbeidsovereenkomst is dat werkgevers bang zijn geworden om werknemers in (vaste) dienst te nemen. Was de arbeidsovereenkomst vroeger een document dat duidelijkheid bood over de wederzijdse rechten en plichten, in de huidige tijd wordt de AOV door werkgevers steeds meer gezien als een zware last, die zij niet willen dragen. Het is een contract geworden dat vol staat met tijdrovende en geldverslindende lasten. Werkgevers kiezen dan ook in toenemende mate voor flexconstructies, die hen meer bewegingsruimte geven. Zo krijgen minder mensen een arbeidsovereenkomst krijgen aangeboden. Met als gevolg dat de oorspronkelijk bedoelde bescherming van de werknemer steeds verder verdwijnt. Dient de arbeidsovereenkomst haar doel dan nog wel? Of wordt het tijd om de AOV op 109-jarige leeftijd met pensioen te sturen?

 

 

Submitted by Lenneke Brouwers on 22/02/2016 - 17:26